BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN

(Tài liệu lưu hành nội bộ)

lớp

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

ĐINH THỊ KIM THOA (Tổng Chủ biên)
VŨ ĐÌNH BẢY (Chủ biên)
VŨ PHƯƠNG LIÊN – TRẦN BẢO NGỌC – ĐỒNG VĂN TOÀN – HUỲNH MỘNG TUYỀN

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN

(Tài liệu lưu hành nội bộ)

lớp

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

2

Mục lục
Lời nói đầu ............................................................................................................................................... 3
PHẦN THỨ NHẤT: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG ............................................................................ 4
1. Khái quát về chương trình hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 ................................................................. 4
2. Giới thiệu sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 ........................ 6
3. Cấu trúc sách và cấu trúc chủ đề ......................................................................................... 10
4. Phương thức tổ chức và loại hình hoạt động ................................................................. 22
5. Đánh giá kết quả hoạt động ................................................................................................. 24
6. Hướng dẫn sử dụng nguồn tài nguyên sách và các học liệu điện tử
của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ................................................................................ 25
PHẦN THỨ HAI: HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG KẾ HOẠCH
VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN ................................................................................................................
1. Gợi ý phân phối chương trình hoạt động trải nghiệm,
hướng nghiệp 7 (Chân trời sáng tạo) (Bản 2) .................................................................
2. Thiết kế kế hoạch tổ chức hoạt động ................................................................................
3. Minh hoạ bài soạn Chủ đề 2 ..................................................................................................

QUY ƯỚC VIẾT TẮT
CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ

CHỮ VIẾT TẮT

Chương trình giáo dục phổ thông

CTGDPT

Học sinh

HS

Giáo viên

GV

Sách giáo khoa

SGK

27
27
30
31

3

Lời nói đầu
Các thầy cô và các nhà giáo dục thân mến!
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7
theo bộ sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 (bản 2), bộ sách
Chân trời sáng tạo được biên soạn nhằm giúp các thầy cô, các nhà giáo dục quan tâm,
hiểu được những ý tưởng cơ bản của bộ sách và thực hiện mục tiêu đề ra.
Tài liệu chỉ ra những căn cứ pháp lí cũng như khoa học, thực tiễn khi biên soạn sách,
những điểm nổi bật của cuốn sách để hỗ trợ thầy cô làm sáng tỏ những điều này.
Điểm đáng chú ý trong tài liệu là phương thức tổ chức hoạt động. Tuy nhiên,
để có thể thực hiện tốt các hoạt động, thầy cô sẽ được tập huấn trực tiếp, các chuyên gia sẽ
thị phạm các phương pháp tổ chức theo tiếp cận trải nghiệm và phát triển năng lực
học sinh.
Như vậy, tài liệu không chỉ khái quát về nội dung cơ bản của cuốn sách mà còn
đề xuất hướng thực hiện. Nhóm tác giả hi vọng cuốn tài liệu sẽ giúp giảm đi phần nào
những băn khoăn của thầy cô khi thực hiện.
Kính chúc các thầy cô sức khoẻ và thành công!
NHÓM TÁC GIẢ

4

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo (bản 2)

3+p17+1+q7

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I.

KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG
NGHIỆP TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018

1.1 Đặc điểm chương trình
Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là hoạt động
giáo dục bắt buộc trong nhà trường, do nhà giáo dục định hướng, thiết kế và hướng
dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế, thể nghiệm các cảm xúc tích
cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng của
các môn học để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyết những vấn đề
của thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi; thông qua đó,
chuyển hoá những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới, hiểu biết mới, kĩ năng
mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống, môi
trường và nghề nghiệp tương lai.
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp góp phần hình thành, phát triển các phẩm
chất chủ yếu, năng lực chung và các năng lực đặc thù cho học sinh; nội dung hoạt
động được xây dựng dựa trên các mối quan hệ của cá nhân học sinh với bản thân, với
xã hội, với tự nhiên và với nghề nghiệp.
Nội dung Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp được phân chia theo hai giai
đoạn: giai đoạn giáo dục cơ bản và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp.
Ở cấp trung học cơ sở (giai đoạn giáo dục cơ bản), nội dung Hoạt động trải
nghiệm, hướng nghiệp tập trung hơn vào các hoạt động xã hội, hoạt động hướng
đến tự nhiên và hoạt động hướng nghiệp; đồng thời hoạt động hướng vào bản thân
vẫn được tiếp tục triển khai để phát triển các phẩm chất và năng lực của học sinh.
Mục tiêu Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của cấp trung học cơ sở là giúp
học sinh củng cố thói quen tích cực, nền nếp trong học tập và sinh hoạt, hành vi giao
tiếp ứng xử có văn hoá và tập trung hơn vào phát triển trách nhiệm cá nhân: trách
nhiệm với bản thân, trách nhiệm với gia đình, cộng đồng; hình thành các giá trị của cá
nhân theo chuẩn mực chung của xã hội; hình thành và phát triển năng lực giải quyết
vấn đề trong cuộc sống; biết tổ chức công việc một cách khoa học; có hứng thú, hiểu
biết về một số lĩnh vực nghề nghiệp, có ý thức rèn luyện những phẩm chất cần thiết
của người lao động và lập được kế hoạch học tập, rèn luyện phù hợp với định hướng
nghề nghiệp khi kết thúc giai đoạn giáo dục cơ bản.

5

1.2. Yêu cầu cần đạt về năng lực và phẩm chất
1.2.1. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu
Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp góp phần hình
thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu theo các mức độ phù hợp với mỗi cấp học
đã được quy định trong Chương trình tổng thể.

1.2.2. Yêu cầu cần đạt về năng lực
Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp giúp hình thành
và phát triển ở học sinh các năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết
vấn đề và sáng tạo được biểu hiện qua các năng lực đặc thù: năng lực thích ứng với
cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp.
Yêu cầu cần đạt về các năng lực đặc thù này được thể hiện trong bảng sau:
NĂNG LỰC

NĂNG LỰC THÍCH ỨNG VỚI CUỘC SỐNG

Hiểu biết về bản thân và môi – Xác định được những nét đặc trưng về hành vi và lời nói của bản thân.
trường sống
– Thể hiện được sở thích của mình theo hướng tích cực.
– Thể hiện được chính kiến khi phản biện, bình luận về các hiện tượng xã hội và
giải quyết mâu thuẫn.
– Giải thích được ảnh hưởng của sự thay đổi cơ thể đến các trạng thái cảm xúc,
hành vi của bản thân.
– Tìm được giá trị, ý nghĩa của bản thân đối với gia đình và bạn bè.
– Giải thích được tác động của sự đa dạng về thế giới, văn hoá, con người và
môi trường thiên nhiên đối với cuộc sống.
– Nhận biết được những nguy cơ từ môi trường tự nhiên và xã hội ảnh hưởng
đến cuộc sống con người.
Kĩ năng điều chỉnh bản thân – Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề trong những
và đáp ứng với sự thay đổi
tình huống khác nhau.
– Làm chủ được cảm xúc của bản thân trong các tình huống giao tiếp, ứng xử
khác nhau.
– Tự chuẩn bị kiến thức và kĩ năng cần thiết để đáp ứng với nhiệm vụ được giao.
– Thực hiện được các nhiệm vụ với những yêu cầu khác nhau.
– Thể hiện được cách giao tiếp, ứng xử phù hợp với tình huống.
– Biết cách ứng phó với nguy cơ, rủi ro từ môi trường tự nhiên và xã hội.
NĂNG LỰC
Kĩ năng lập kế hoạch

NĂNG LỰC THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
– Xác định được mục tiêu, đề xuất được nội dung và phương thức phù hợp cho
các hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm.
– Dự kiến được nhân sự tham gia hoạt động và phân công nhiệm vụ phù hợp
cho các thành viên.
– Dự kiến được thời gian hoàn thành nhiệm vụ.

6

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo (bản 2)

Kĩ năng thực hiện kế hoạch và – Thực hiện được kế hoạch hoạt động của cá nhân và linh hoạt điều chỉnh khi cần
điều chỉnh hoạt động
để đạt được mục tiêu.
– Thể hiện được sự hợp tác, giúp đỡ, hỗ trợ mọi người để cùng thực hiện
nhiệm vụ.
– Biết cách tự khích lệ và động viên người khác để cùng hoàn thành nhiệm vụ.
– Giải quyết được vấn đề nảy sinh trong hoạt động và trong quan hệ với
người khác.
Kĩ năng đánh giá hoạt động

– Đánh giá được sự hợp lí/chưa hợp lí của kế hoạch hoạt động.
– Đánh giá được những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện hoạt động.
– Chỉ ra được những đóng góp của bản thân và người khác vào kết quả
hoạt động.
– Rút ra được những kinh nghiệm học được khi tham gia các hoạt động.

NĂNG LỰC
Hiểu biết về nghề nghiệp

NĂNG LỰC ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP
– Giới thiệu được các nghề/nhóm nghề phổ biến ở địa phương và ở Việt Nam,
chỉ ra được vai trò kinh tế – xã hội của các nghề đó.
– Phân tích được yêu cầu về phẩm chất, năng lực của người làm nghề mà
bản thân quan tâm.
– Trình bày được xu thế phát triển của nghề ở Việt Nam.
– Giới thiệu được các nhóm kiến thức cần học và các cơ sở đào tạo nghề liên quan
đến định hướng nghề nghiệp.
– Chỉ ra được các công cụ của các ngành nghề, những nguy cơ mất an toàn có thể
xảy ra và cách đảm bảo sức khoẻ nghề nghiệp.

Hiểu biết và rèn luyện phẩm – Hình thành được hứng thú nghề nghiệp và biết cách nuôi dưỡng hứng thú,
chất, năng lực liên quan đến đam mê nghề nghiệp.
nghề nghiệp
– Chỉ ra được một số điểm mạnh và chưa mạnh về phẩm chất và năng lực của
bản thân có liên quan đến nghề yêu thích.
– Rèn luyện được một số phẩm chất và năng lực cơ bản của người lao động.
– Biết giữ an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp.
Kĩ năng ra quyết định và lập – Lựa chọn được hướng đi phù hợp cho bản thân khi kết thúc giai đoạn giáo dục
kế hoạch học tập theo định cơ bản.
hướng nghề nghiệp
– Lập được kế hoạch học tập và rèn luyện phù hợp với hướng đi đã chọn.

2. GIỚI THIỆU SÁCH GIÁO KHOA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM,
HƯỚNG NGHIỆP 7
2.1. Căn cứ biên soạn
2.1.1. Căn cứ pháp lí
– Nghị quyết 29/NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Cộng sản Việt Nam về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo;

7

– Nghị quyết 88/2014/QH13 ngày 28/11/2013 của Quốc hội về Đổi mới chương
trình và SGK phổ thông;
– CTGDPT tổng thể và Chương trình Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải
nghiệm, hướng nghiệp được ban hành theo Thông tư số 32/2018/TT–BGDĐT, ngày 26
tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo;
– Luật Giáo dục (sửa đổi) 2019;
– Tiêu chuẩn SGK mới ban hành kèm theo Thông tư số 33/2017 ngày 22 tháng 12
năm 2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

2.1.2. Căn cứ chỉ đạo chung trong biên soạn: Hiện đại – Khoa học –
Hội nhập – Nhất quán
Hiện đại – Khoa học: Bộ sách biên soạn dựa trên những lí thuyết, mô hình hiện
đại của khoa học tâm lí, giáo dục và một số lĩnh vực liên ngành, được ứng dụng nhiều
trên thế giới. Tính Hiện đại – Khoa học được thể hiện đặc biệt trong sách dành cho GV,
trong đó trình bày rõ ràng các mô hình/lí thuyết, các nguồn tài liệu trích dẫn,…
Hội nhập: Tính hội nhập với thế giới được thể hiện trong sử dụng lí luận cũng
như tham khảo nội dung giáo dục HS của nhiều nước trên thế giới. Bên cạnh đó, tính
hội nhập thể hiện cả trong xây dựng hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động,
phương pháp giáo dục. Cuối cùng là hội nhập với hoàn cảnh địa phương, bản sắc văn
hoá vùng miền, địa phương.
Nhất quán: Các lí thuyết, mô hình, công cụ, phương pháp được sử dụng trong bộ
sách cần nhất quán, tương thích với nhau, hỗ trợ nhau, không phủ nhận nhau. Những
điều này được ẩn trong các hoạt động được đề nghị trong bộ sách HS nhưng được
nêu rõ trong sách GV. Đặc biệt, nhất quán thể hiện ở sự xuyên suốt từ hành động,
phương pháp, công cụ kĩ thuật,… đến quan điểm triết lí của nhà giáo dục.

2.1.3. Căn cứ tiếp cận hiện đại về phương pháp tổ chức hoạt động
Phương pháp tiếp cận hoạt động: Tài liệu được thiết kế dưới dạng các hoạt động
gắn với các nhiệm vụ cụ thể bởi các tác giả đều hiểu: Tâm lí chỉ được hình thành và
phát triển thông qua hoạt động. Hoạt động được cụ thể hoá bằng các hành động và
thao tác, chính vì vậy tài liệu đưa ra hướng dẫn thực hiện từng hành động, từng thao
tác đối với HS khi thực hiện nhiệm vụ và đối với GV khi tổ chức hoạt động.
Phương pháp tiếp cận nhân thức – hành vi: Nhận thức là điểm khởi đầu của quá
trình đi đến mục tiêu về năng lực hay phẩm chất. Nhận thức là quá trình biến đổi
không ngừng tâm trí của cá nhân trong quá trình tương tác với môi trường. Phẩm
chất hay năng lực đều được biểu hiện thông qua nhận thức – hình thành hành vi và
được tạo nên từ việc lặp lại thường xuyên các hành vi đó. Chính vì vậy, các phẩm chất
hay năng lực cần hình thành đều phải được mô tả dưới dạng các hành vi cụ thể và các

8

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo (bản 2)

hành vi đó được thực hiện thông qua các nhiệm vụ khác nhau, trong các tình huống
khác nhau. Sự lặp đi lặp lại một hành vi nào đó sẽ là cơ hội để hành vi ấy trở thành
phẩm chất hay năng lực của HS.
Phương pháp tiếp cận kinh nghiệm: Những gì con người trải qua tự giác hay tự
phát đều trở thành bài học quý giá nếu biết sử dụng chúng. Cách biên soạn tài liệu
này luôn đặt ra các câu hỏi liên quan đến những điều HS đã trải qua và về suy nghĩ,
cảm xúc của HS khi trải qua những điều đó. Qua đó, hình thành ở HS thói quen luôn
chiêm nghiệm và rút ra bài học từ kinh nghiệm của bản thân cũng như người khác.
Bản chất học là học lại – học lại từ những kinh nghiệm.
Phương pháp tiếp cận giáo dục cá biệt song song với giáo dục tập thể: Các hoạt
động được thiết kế tạo cơ hội cho từng cá nhân phát huy tiềm năng sáng tạo của
mình, được thực hiện theo năng lực của cá nhân và được hướng dẫn để nâng cao mức
độ phát triển của mình. Bên cạnh đó, có những nhiệm vụ đặt cá nhân trong mối quan
hệ với nhóm, tập thể để cá nhân tự soi mình và tập thể cũng có trách nhiệm đối với
từng cá nhân. Mối quan hệ phụ thuộc này không tách rời trong hoạt động.
Phương pháp tiếp cận nhân văn: Tài liệu biên soạn hướng dẫn GV thường xuyên
khích lệ mọi sự cố gắng của HS. HS nhận xét về nhau cũng luôn dùng từ “tôi mong
bạn…”, GV có thể “tạm ứng thành công” nếu HS tự đánh giá chưa đúng về mình.
Đối với HS, tài liệu hướng dẫn để mỗi cá nhân phát triển bản thân, biết yêu thương,
chấp nhận bản thân và tự hào về bản thân. Cùng với đó, biết chấp nhận sự khác biệt
và yêu thương mọi người.

2.1.4. Căn cứ trên chương trình Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động
trải nghiệm, hướng nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành
– Dựa trên mục tiêu chung và đặc thù của chương trình.
– Dựa trên các yêu cầu cần đạt của trong chương trình lớp 7.
– Dựa trên yêu cầu về các mạch nội dung, sự tích hợp nội dung giáo dục của
Đoàn và Đội.
– Dựa trên hình thức và phương pháp tổ chức.
– Dựa trên quy định về loại hình tổ chức.
– Dựa trên quy định về thời lượng dành cho chương trình.
– Dựa trên các yêu cầu về đánh giá.
8 chủ đề đã được biên soạn bao phủ đủ các yêu cầu cần đạt và các mạch nội dung.
– Dựa trên số lượng tiết dành cho hoạt động này là 3 tiết/ tuần, dự kiến phân bổ
cho các loại hình của Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp như sau:

9

+ Sinh hoạt dưới cờ
+ Sinh hoạt lớp
+ Hoạt động giáo dục theo chủ đề:
t Hoạt động trải nghiệm thường xuyên.
t Hoạt động trải nghiệm định kì 1 – 2 lần/ học kì (sử dụng thời gian ngoài giờ lên lớp).

2.2. Những điểm nổi bật của sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm,
hướng nghiệp lớp 7 (Chân trời sáng tạo - Bản 2)
2.2.1. Tiếp thu kinh nghiệm nước ngoài trong chương trình mới
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được hầu hết các nước phát triển quan tâm, nhất
là các nước tiếp cận CTGDPT theo hướng phát triển năng lực; chú ý giáo dục nhân văn,
giáo dục sáng tạo, giáo dục phẩm chất và kĩ năng sống;… SGK tiếp thu kinh ngiệm
từ các nước như Singapore, Netherlands, Vương quốc Anh, Đức, Nhật, Hàn Quốc,…

2.2.2. Những điểm kế thừa chương trình hiện hành
Chương trình Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp được xây dựng trên nguyên
tắc kế thừa, được thể hiện qua:
– Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong chương trình mới hay Hoạt động
ngoài giờ lên lớp trong chương trình hiện hành đều đặt mục tiêu góp phần hình
thành và phát triển toàn diện nhân cách HS.
– Các sự kiện chính trị xã hội của đất nước, địa phương, những nội dung giáo dục
tư tưởng chính trị, những nội dung mang tính thời sự, những hoạt động thiện nguyện
vì cộng đồng,… trong chương trình hiện hành vẫn được tiếp tục thực hiện trong
chương trình hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.
– Sinh hoạt dưới cờ, Sinh hoạt lớp, Sinh hoạt tập thể,… được sử dụng trong
chương trình hiện hành vẫn là những loại hình được tiếp tục trong chương trình hoạt
động trải nghiệm, hướng nghiệp nhưng được đổi mới trong cách thực hiện.

2.2.3. Sách Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7, bộ sách
Chân trời sáng tạo (Bản 2) có những điểm nổi bật sau đây:
– Lần đầu tiên có SGK dành cho hoạt động giáo dục trong nhà trường, nên nó
là cuốn sách mang tính thực hành, không đè cập đến các khái niệm hay những kiến
thức có tính lí luận. Có chăng đó là những kiến thức về phương pháp, con đường, cách
thực hình thành và phát triển các kĩ năng, từ đó có thể hình thành và phát triển năng
lực và phẩm chất.
– Tất cả các nội dung giáo dục HS trong nhà trường ở chương trình hiện hành
được thực hiện dưới các hình thức khác nhau một cách khá độc lập, thì nay được thể

10

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo (bản 2)

hiện thống nhất trong chương trình và trong SGK. Chính vì vậy, chương trình và SGK
định hướng toàn bộ nội dung, phương thức và loại hình tổ chức hoạt động.
– Nội dung SGK Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 biên soạn chủ yếu để HS
sử dụng thời gian hiệu quả và tự rèn luyện trong mọi không gian, hoàn cảnh.
– Với 8 chủ đề, thực hiện trong 35 tuần, mỗi tuần 3 tiết, HS có nhiều thời gian để
thực hành, được làm đi làm lại và tất cả HS đều có cơ hội bình đẳng như nhau để tham
gia rèn luyện trong từng hoạt động.
– Từng chủ đề của cuốn sách này được triển khai theo các hoạt động đáp ứng yêu
cầu cần đạt của chủ đề đó. Mỗi hoạt động đề cập đến một nội dung và triển khai theo
các bước như: tìm hiểu, khám phá kinh nghiệm; rèn luyện kĩ năng theo sự hướng dẫn,
gợi ý và tình huống,…; vận dụng những gì học được vào các tình huống khác trong
cuộc sống.
– Tài liệu biên soạn thể hiện việc đánh giá thường xuyên, đánh giá quá trình hoạt
động của HS với sự tham gia của các lực lượng đánh giá, trong đó tự đánh giá là yếu
tố cốt lõi.
– Các nội dung giáo dục của công tác Đội, Đoàn được tích hợp trong các hoạt
động được biên soạn trong sách.
– Tài liệu tạo sự kết nối giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng trong tổ chức
hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và trong đánh giá kết quả hoạt động.

3. CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC CHỦ ĐỀ
3.1. Cấu trúc sách
Cấu trúc sách được thể hiện trong mục lục dưới đây. 8 chủ đề được thực hiện
trong 35 tuần và mỗi chủ đề được triển khai trong 4 – 5 tuần. Trang cuối cùng là trang
thuật ngữ.

11

ÑɎ

Ȱ
K
&

1

MỤC LỤC
Lời nói đầu
Chủ đề 1:

................................................................................................................................................................................

Rèn luyện một số phẩm chất cá nhân
trong học tập và cuộc sống .................................................................................

5

Chủ đề 2:

Rèn luyện kĩ năng kiểm soát cảm xúc và tự bảo vệ ...

16

Chủ đề 3:

Phát triển mối quan hệ hoà đồng và hợp tác

......................

24

Chủ đề 4:

Chăm sóc gia đình của em .....................................................................................

34

Chủ đề 5:

Chi tiêu hợp lí và tiết kiệm tiền ....................................................................

41

Chủ đề 6:

Tham gia các hoạt động vì cộng đồng .............................................

48

Chủ đề 7:

Bảo vệ môi trường và danh lam thắng cảnh .........................

58

Chủ đề 8:

Tìm hiểu nghề ở địa phương .............................................................................

69

Giải thích thuật ngữ

4

3

..................................................................................................................................................

77

12

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo (bản 2)

Cấu trúc sách được biên soạn theo ma trận nội dung hoạt động.
Tên chủ đề

Hoạt động
hướng vào bản
thân (40%)

1. Rèn luyện một số phẩm chất cá
nhân trong học tập và cuộc sống

X

2. Rèn luyện kĩ năng kiểm soát
cảm xúc và tự bảo vệ

X

3. Phát triển mối quan hệ hoà
đồng và hợp tác

Hoạt động
hướng đến xã
hội (25%)

Hoạt động
hướng nghiệp
(20%)

X
X

4. Chăm sóc gia đình của em

X

X

5. Chi tiêu hợp lí và tiết kiệm
tiền

X

X

6. Tham gia các hoạt động vì
cộng đồng

X

7. Bảo vệ môi trường và danh
lam thắng cảnh
8. Tìm hiểu nghề ở địa phương

Hoạt động
hướng đến tự
nhiên (15%)

X
X

X

X

Chủ điểm Sinh hoạt
Các nhà trường có thể chủ động bổ sung những chủ đề liên quan đến tình
hình thời sự, văn hoá của địa phương cũng như các nội dung giáo dục theo sự
chỉ đạo của Bộ, sở và ban ngành liên quan, ví dụ như: An toàn giao thông, Phòng
chống bạo lực học đường, Xây dựng trường học hạnh phúc,…
Mỗi chủ đề hướng tới một nhóm yêu cầu cần đạt và góp phần phát triển năng lực
và phẩm chất chung của chương trình.

13

NĂNG LỰC ĐẶC THÙ VÀ CÁC PHẨM CHẤT,
NĂNG LỰC CHUNG

CHỦ ĐỀ

YÊU CẦU CẦN ĐẠT/ MỤC TIÊU CHỦ ĐỀ

1. Rèn luyện một
số phẩm chất cá
nhân trong học
tập và cuộc sống

– Thể hiện được thói quen ngăn nắp, gọn gàng,
sạch sẽ ở gia đình cũng như ở trường.
– Rèn luyện được tính kiên trì, sự chăm chỉ
trong công việc.
– Nhận diện được điểm mạnh, điểm hạn chế
của bản thân trong học tập và cuộc sống.

– Xác định được những nét đặc trưng về
hành vi và lời nói của bản thân.
– Thể hiện được sở thích của mình theo
hướng tích cực.
– Giải thích được ảnh hưởng của sự thay đổi
cơ thể đến các trạng thái cảm xúc, hành vi
của bản thân.
– Thể hiện được cách giao tiếp, ứng xử
phù hợp với tình huống.
– Rút ra được những kinh nghiệm học được
khi tham gia các hoạt động.
Nhân ái; trách nhiệm; tự chủ và tự học;
giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề
và sáng tạo.

2. Rèn luyện kĩ
năng kiểm soát
cảm xúc và tự
bảo vệ

– Nhận ra được khả năng kiểm soát cảm xúc
của bản thân.
– Biết cách vượt qua khó khăn trong một số
tình huống cụ thể.

– Làm chủ được cảm xúc của bản thân trong
các tình huống giao tiếp, ứng xử khác nhau.
– Tự chuẩn bị kiến thức và kĩ năng cần thiết
để đáp ứng với nhiệm vụ được giao.
– Thực hiện được các nhiệm vụ với những
yêu cầu khác nhau.
Trách nhiệm; chăm chỉ; tự chủ và tự học;
giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề
và sáng tạo.

3. Phát triển – Phát triển được mối quan hệ hoà đồng
mối quan hệ hòa với bạn bè, thầy cô và hài lòng về các mối
đồng và hợp tác quan hệ này.
– Hợp tác được với thầy cô, bạn bè để
thực hiện các nhiệm vụ chung và giải quyết
được những vấn đề nảy sinh.
– Thiết kế được một số sản phẩm thể hiện sự
hiểu biết, cảm xúc của bản thân sau chuyến
tham quan cảnh quan thiên nhiên.
– Giới thiệu được những nét nổi bật, tự hào
về nhà trường.

– Thể hiện được chính kiến khi phản biện,
bình luận về các hiện tượng xã hội và
giải quyết mâu thuẫn.
– Làm chủ được cảm xúc của bản thân trong
các tình huống giao tiếp, ứng xử khác nhau.
– Thể hiện được cách giao tiếp, ứng xử
phù hợp với tình huống.
Nhân ái; trách nhiệm; giao tiếp và
hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo.

14

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo (bản 2)

4. Chăm sóc gia – Bước đầu có kĩ năng chăm sóc người thân
đình của em
khi bị mệt, ốm.
– Lập kế hoạch và thực hiện được kế hoạch
lao động tại gia đình.

– Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã
học để giải quyết vấn đề trong những
tình huống khác nhau.
– Thực hiện được các nhiệm vụ với những
yêu cầu khác nhau.
– Thể hiện được cách giao tiếp, ứng xử
phù hợp với tình huống.
Nhân ái; trách nhiệm; chăm chỉ;
giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề
và sáng tạo.

5. Chi tiêu hợp lí – Biết kiểm soát các khoản chi và biết
và tiết kiệm tiền tiết kiệm tiền.
– Lập được kế hoạch chi tiêu cho một số
sự kiện trong gia đình phù hợp với lứa tuổi.
– Thể hiện được sự lắng nghe tích cực khi
tiếp nhận những ý kiến đóng góp và sự
chia sẻ từ các thành viên trong gia đình.

– Thực hiện được kế hoạch hoạt động của
cá nhân và linh hoạt điều chỉnh khi cần để
đạt được mục tiêu.
– Tự chuẩn bị kiến thức và kĩ năng cần thiết
để đáp ứng với nhiệm vụ được giao.
– Thực hiện được các nhiệm vụ với những
yêu cầu khác nhau.
Trách nhiệm; trung thực; chăm chỉ;
tự chủ và tự học; giải quyết vấn đề và
sáng tạo.

6. Tham gia các – Thể hiện được hành vi giao tiếp, ứng xử có
hoạt động vì văn hoá khi tham gia các hoạt động trong
cộng đồng
cộng đồng.
– Tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người,
không đồng tình với những hành vi kì thị về
giới tính, dân tộc, địa vị xã hội.
– Tham gia các hoạt động thiện nguyện,
nhân đạo và vận động người thân, bạn bè
tham gia.
– Giới thiệu được những truyền thống đáng
tự hào của địa phương mình

– Thể hiện được chính kiến khi phản biện,
bình luận về các hiện tượng xã hội và
giải quyết mâu thuẫn.
– Thực hiện được các nhiệm vụ với những
yêu cầu khác nhau.
– Thể hiện được cách giao tiếp, ứng xử
phù hợp với tình huống.
Nhân ái; trung thực; trách nhiệm;
giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề
và sáng tạo.

7. Bảo vệ môi – Tìm hiểu được ảnh hưởng của hiệu ứng
trường và danh nhà kính đến sự sống trên Trái Đất.
lam thắng cảnh – Thực hiện được chiến dịch truyền thông
bảo vệ môi trường thiên nhiên, giảm thiểu
hiệu ứng nhà kính bằng các hình thức khác
nhau.
– Tham gia hoạt động giáo dục theo chủ đề
của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh,
của nhà trường.

– Thực hiện được các nhiệm vụ với những
yêu cầu khác nhau.
– Nhận biết được những nguy cơ từ
môi trường tự nhiên và xã hội ảnh hưởng
đến cuộc sống con người.
– Biết cách ứng phó với nguy cơ, rủi ro từ
môi trường tự nhiên và xã hội.
– Đánh giá được sự hợp lí/chưa hợp lí của
kế hoạch hoạt động.

15

– Thực hiện được các hành vi, việc làm – Đánh giá được những yếu tố ảnh hưởng
bảo vệ di tích, danh lam thắng cảnh tại đến quá trình thực hiện hoạt động.
những nơi đến tham quan.
– Chỉ ra được những đóng góp của bản thân
và người khác vào kết quả hoạt động.
– Rút ra được những kinh nghiệm học được
khi tham gia các hoạt động.
Trách nhiệm; chăm chỉ; tự chủ và
tự học; giao tiếp và hợp tác; giải quyết
vấn đề và sáng tạo.
8. Tìm hiểu nghề – Xác định được một số nghề hiện có ở
ở địa phương
địa phương.
– Nêu được công việc đặc trưng, trang
thiết bị, dụng cụ lao động cơ bản của một số
nghề ở địa phương.
– Nhận diện được những nguy hiểm có thể
xảy ra và cách giữ an toàn khi làm những
nghề ở địa phương.
– Xác định được một số tình huống
nguy hiểm và biết cách tự bảo vệ trong các
tình huống đó
– Nêu được những phẩm chất và năng lực
cần có của người làm các nghề ở địa phương.
– Chỉ ra được một số phẩm chất và năng lực
của bản thân phù hợp hoặc chưa phù hợp
với một số yêu cầu của một số ngành nghề
ở địa phương.

– Chỉ ra được các công cụ của các ngành nghề,
những nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra và
cách đảm bảo sức khoẻ nghề nghiệp.
– Rèn luyện được một số phẩm chất và
năng lực cơ bản của người lao động.
– Đánh giá được sự hợp lí/chưa hợp lí của
kế hoạch hoạt động.
– Đánh giá được những yếu tố ảnh hưởng
đến quá trình thực hiện hoạt động.
– Rút ra được những kinh nghiệm học được
khi tham gia các hoạt động.
– Thực hiện được kế hoạch hoạt động của
cá nhân và linh hoạt điều chỉnh khi cần để
đạt được mục tiêu.
Nhân ái; trách nhiệm; chăm chỉ;
giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề
và sáng tạo.

3.2. Cấu trúc các chủ đề của sách Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7
Mỗi chủ đề được bắt đầu bằng trang chủ đề, có
tên chủ đề, mục tiêu của chủ đề và tranh chủ đề.

Ɏ

&KȰÑ

5ˆ1/8<ɑ1.è1Â1*
ȰÑɎ
&K.,ȝ0627&ȓ0;š&

2 2

9€7ȳ%ȓ29ɑ

0ȭ&7,Š8
– Nhận ra được khả năng kiểm soát cảm xúc của bản thân;
– Biết cách vượt qua khó khăn trong một số tình huống cụ thể;
– Xác định được một số tình huống nguy hiểm và biết cách
tự bảo vệ trong các tình huống đó.

16

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo (bản 2)

Ɏ Ðȡ1++ȏɛ1*+2ȑ7Ðə1*

&KȰÑ

2

Sinh hoạt dưới cờ
– Tham gia hoạt động tìm hiểu ý nghĩa của việc kiểm soát
cảm xúc;
– Tham gia trao đổi về vai trò của ý chí và nghị lực
trong việc giúp vượt qua khó khăn;
– Tham gia hoạt động rèn luyện kĩ năng tự vệ trong
một số tình huống nguy hiểm;
– ...

Trang tiếp theo là định hướng các hoạt động cần
triển khai trong chủ đề giáo dục; định hướng hoạt
động trên giờ Sinh hoạt dưới cờ và Sinh hoạt lớp.

Sinh hoạt lớp
– Thảo luận về những cách kiểm soát cảm xúc;
– Chia sẻ về việc rèn luyện khả năng kiểm soát cảm xúc;
– Trao đổi về những cách vượt qua khó khăn, trở ngại
khi thực hiện nhiệm vụ của người học sinh;
–…

Hoạt động giáo dục theo chủ đề
– Tìm hiểu và rèn luyện khả năng kiểm soát cảm xúc
của bản thân;
– Tìm hiểu và thực hành cách vượt qua khó khăn trong
học tập và cuộc sống;
– Rèn luyện kĩ năng tự bảo vệ trong một số tình huống
nguy hiểm.

2

&KȰÑ

Ɏ

16

17

Sau trang định hướng là các hoạt động mà HS cần thực hiện. Các hoạt động này
giúp HS đạt được các mục tiêu của chủ đề. Các hoạt động được thiết kế như sau:
Mỗi hoạt động có tên của
hoạt động, chứa đụng nội
dung liên quan đến mục
tiêu

HOẠT ĐỘNG 1:
Tìm hiểu và rèn luyện khả năng kiểm soát cảm xúc của bản thân
HOẠT ĐỘNG 2:
Tìm hiểu và thực hành cách vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống
HOẠT ĐỘNG 3:
Rèn luyện kĩ năng tự bảo vệ bản thân trong một số tình huống nguy hiểm

Dưới tên hoạt động là các
lệnh thể hiện các bước
của quy trình phát triển
kĩ năng.

1. Chia sẻ cảm xúc của em khi ở trong các tình huống sau và cách em kiểm soát cảm xúc đó.

Để HS thực hiện được
nhiệm vụ, các gợi ý hướng
dẫn được đưa ra....